A novela Palabras de Opoton o Vello, de Avel·lí Artís-Gener estáconsiderada unha obra de referencia da literatura catalá do século XX. Ambientada en Galicia, o autor quixo darlle a volta á historia nunha ficción na cal seis canoas aztecas parten deMéxico no ano 1498 en dirección a Galicia para descubriren o novomundo. Situada cronoloxicamente pouco antes do xenocidio de América, a novela fabula desde a ollada inocente ou desconfiada con que osaztecas observan e interpretan a vida e os costumes galegos de finaisda Idade Media.Denunciando o feito de que un pobo se poida erixir en conquistador edominador doutro, Avel·lí Artís-Gener parte do coñecemento das linguas propias de México, como o náhuatl, para realizar un xogo de espellosque fascina nunha novela chea de humor, magnificamente traducida porEduard Velasco, e que supón unha férrea defensa da liberdade dos pobos e da convivencia das culturas.
